Een gids met een band met de gemeenschap
De eerste vraag die bezoekers volgens RioOnWatch, een nieuwssite over de favela’s, moeten stellen, is of bewoners profiteren van de tour, en de site raadt aan voorrang te geven aan tours die worden geleid door mensen die in de favela zijn geboren. Deze site markeert een tour alleen als geleid door bewoners als de eigen productpagina dat zegt. Veel titels zeggen ‘local guide’, en dat kan iemand van waar dan ook in Rio zijn; beoordelingen met vijf sterren die een vriendelijke gids noemen, bewijzen niet waar die gids woont. Zegt een productpagina niets, dan staat in de tabellen hier ‘Niet vermeld’.
Waarom er op deze site geen jeeptours staan
Open jeeps die bezoekers de heuvel op en weer af rijden, krijgen al jaren kritiek. In 2015 vertelde een gids uit Santa Marta die er zelf woont aan RioOnWatch dat de jeeps zonder lokale gids binnenkwamen, niet het echte verhaal van de favela vertelden en geen respect toonden voor de mensen die er wonen. In 2020 raadde dezelfde site bezoekers in duidelijke woorden aan om de jeeps te mijden. De tours op deze site zijn rondleidingen te voet en wandelingen. Sommige gebruiken een mototaxi of een busje om bij het startpunt te komen. Feest- en baile-funkavonden en drone-extra’s laten we ook weg.
Foto’s
Vraag het voordat je iemand fotografeert, en accepteer een nee. Kinderen zijn geen decor. Berg je camera zonder discussie op als je gids daarom vraagt. Favela Walking Tour verbiedt camerabrillen en andere opnameapparatuur, en Jupiter Tour staat geen drones toe. Een foto van het uitzicht vanaf een dak vertelt je vrienden meer over Rio dan de voordeur van een vreemde.
Geld dat in de favela blijft
Sommige productpagina’s noemen een project dat een deel van het geld krijgt: de tuin Santa Horta in Santa Marta, het Centro Social Dona Irene in Tavares Bastos, en bij de tour van Gilson Fumaça projecten van bewoners, volgens de beschrijving van de aanbieder. Daarnaast is de eenvoudigste bijdrage dat je onderweg een drankje, een snack of een stuk handwerk koopt bij een zaak uit de buurt, en dat je de gids contant fooi geeft in real. Word je na een potje voetbal of een bezoek gevraagd iets voor kinderen te kopen, dan mag je van tevoren bepalen wat je wilt doen, en de gids vragen hoe je geld het best besteed wordt.
Begrijpen wat je ziet
Een tour in een taal die je goed volgt, is meer waard dan een goedkoper tijdslot. Een reiziger merkte dat de Portugeestalige helft van een gemengde groep veel meer te horen kreeg dan de Engelstalige helft. Stel vragen; reizigers beschrijven gidsen die vrijuit antwoordden over het dagelijks leven. Anderen vonden tours gehaast of mager aan informatie, en dat kun je beter bij de aanbieder aankaarten dan stilzwijgend accepteren.
